1. Wzrost minimalnego wynagrodzenia

Wraz z 1 stycznia nastąpiła podwyżka gwarantowanego wynagrodzenia minimalnego. Od teraz wynosi ono 4 806 zł brutto miesięcznie, a więc o około 140 zł więcej względem dotychczasowej stawki. Wynagrodzenie netto pracownika zatrudnionego na pełen etat, po odliczeniu należnych składek i podatków, będzie stanowiło około 3 605 zł. Podwyżce ulegnie również minimalna stawka godzinowa, która w 2026 roku wyniesie 31,40 zł brutto. W porównaniu z obecną kwotą 30,50 zł brutto oznacza to wzrost o 90 groszy. Zmiana ta obejmuje także osoby zatrudnione na podstawie umów zlecenia oraz pracowników sezonowych. W 2026 roku jest to jedyna podwyżka płacy minimalnej.

2. L4 po nowemu – więcej swobody od stycznia

Prezydent 7 stycznia br. podpisał nowelizację przepisów, która wprowadza jasne zasady korzystania ze zwolnień lekarskich. Sprecyzowano, że na L4 dozwolone są zwykłe czynności dnia codziennego oraz incydentalne działania wymuszone istotnymi okolicznościami, o ile nie wynikają z polecenia pracodawcy i nie są sprzeczne z celem zwolnienia. Takie czynności to np. pilne podpisanie dokumentu. Nie będą uznawane one za pracę zarobkową i nie spowodują utraty zasiłku. Ustawa dopuszcza także możliwość wykonywania pracy u jednego pracodawcy przy jednoczesnym zwolnieniu lekarskim u innego, jeśli charakter choroby na to pozwala.

3. Umowa zlecenia oraz samozatrudnienie wliczane do stażu pracy

Z początkiem roku weszły w życie nowe przepisy, które umożliwiają wliczanie wcześniejszych okresów pracy do stażu zawodowego. Do stażu będą zaliczane między innymi okresy prowadzenia działalności gospodarczej, pracy na umowach zlecenia, świadczenia usług, członkostwa w spółdzielniach rolniczych oraz udokumentowana praca za granicą, a także czas zawieszenia działalności w celu opieki nad dzieckiem. Zaświadczenia potwierdzające te okresy wydawać będzie ZUS, a w przypadku ich braku pracownik może przedstawić własne dokumenty. Przepisy obowiązują od stycznia 2026 roku dla sektora publicznego, a dla pozostałych pracodawców zaczną obowiązywać sześć miesięcy później.

4. Umowy zawierane elektronicznie

Od 7 stycznia działa nowy system teleinformatyczny umożliwiający zawieranie i obsługę wybranych umów w formie elektronicznej. System umożliwia elektroniczne zawieranie i obsługę wybranych umów z wykorzystaniem gotowych wzorów oraz podpisów elektronicznych. Dokumentacja prowadzona jest cyfrowo, a integracja z ZUS i KAS pozwala załatwić sprawy ubezpieczeniowe i podatkowe w jednym miejscu. Z rozwiązania mogą korzystać m.in. mikro przedsiębiorcy, rolnicy i osoby fizyczne, a system pozostaje bezpłatny i będzie dalej rozwijany. System dostępny jest po zalogowaniu na praca.gov.pl, gdzie użytkownik wybiera wzór umowy, uzupełnia dane, podpisuje dokument elektronicznie i prowadzi całą dokumentację w jednym miejscu.

5. Zmiana ustawy o PIP – reforma będzie, ale nie taka jak zapowiadano

19 stycznia opublikowany został kolejny projekt zmiany ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Ta wersja nowelizacji pozwala Radzie Ochrony Pracy wnioskować do Sejmu o kontrolę PIP przez NIK oraz wprowadza obowiązkowe audyty zewnętrzne co dwa lata, obejmujące m.in. ocenę działań Głównego Inspektora Pracy i gospodarność wydatków. Pierwszy audyt ma być przeprowadzony do 30 czerwca 2026 r., a sprawozdanie z niego trafi do Sejmu i Rady Ochrony Pracy.

6. Cyfrowe dokumenty i szybsze ekwiwalenty – zmiany w prawie pracy

Już 27 stycznia br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy i ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Nowe przepisy pozwalają na przesyłanie określonych dokumentów kadrowych w formie elektronicznej np. wniosków o udzielenie bezpłatnego urlopu, czy też wniosku o zastosowanie ruchomego czasu pracy, bez konieczności własnoręcznego podpisu. Zmiany przewidują również, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop będzie wypłacany wraz z ostatnią pensją, a jeśli termin przypada przed zakończeniem zatrudnienia, pracodawca ma na to maksymalnie 10 dni od dnia ustania umowy. Z kolei, przy ustalaniu kwestii dotyczących funduszu socjalnego wymagani będą co najmniej dwaj przedstawiciele pracowników.

7.  Rekrutacja neutralnie pod względem płci

Przypominamy, że z końcem 2025 r. weszła zmiana, zgodnie z którą pracodawcy muszą stosować w ogłoszeniach rekrutacyjnych nazwy stanowisk neutralne pod względem płci. Celem nowych przepisów jest ograniczenie dyskryminacji kandydatów. Firmy powinny jak najszybciej sprawdzić swoje ogłoszenia i dokumenty, aby mieć pewność, że są dostosowane do wymogów. Ustawodawca dopuścił wyjątki, gdy wskazanie płci jest uzasadnione specyfiką stanowiska, np. ze względów bezpieczeństwa czy charakteru pracy.

Przygotowały: r.pr. Dorota Dąbrowska-Kobus, apl. radc. Karolina Śledź