Sejm i Senat przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustawa oczekuje na podpis Prezydenta i ogłoszenie. Po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia, Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) uzyska nowe uprawnienia. Zmiany wejdą w życie około czerwca 2026 r., o ile Prezydent podpisze ustawę.

Ważniejsze zmiany przewidziane ustawą:

• przyznanie PIP możliwości ustalenia stosunku pracy w drodze decyzji. Przed wydaniem decyzji PIP wyda polecenie usunięcia naruszeń, którego niewykonanie jest warunkiem wydania tej decyzji. Polecenie będzie dotyczyło usunięcia naruszeń polegających na:
  a) funkcjonowaniu umowy cywilnoprawnej,
  b) faktycznego świadczenia pracy za wynagrodzeniem w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę.
• decyzja ustalająca stosunek pracy będzie wywoływać skutki na gruncie przepisów prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od dnia jej wydania, czyli na „przyszłość”;
• decyzja PIP w przedmiocie ustalenia stosunku pracy będzie zaskarżalna, przewidziano krótki termin 7 dni na wniesienie odwołania;
• decyzja ustalająca stosunek pracy będzie wykonalna dopiero z dniem upływu terminu na wniesienie odwołania albo z dniem prawomocnego orzeczenia sądu;
• PIP będzie mogła również wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie stosunku pracy lub jego treści, w szczególności w sytuacjach za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją;
• sąd będzie miał możliwość udzielenia zabezpieczenia na czas trwania postępowania sądowego polegającego na przyznaniu szczególnej ochrony przed zmianą, wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy. Sąd będzie miał również możliwość unormowania praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania;
• przyznanie podmiotowi zatrudniającemu możliwości wystąpienia o interpretację indywidualną do Głównego Inspektora Pracy (GIP). GIP oceni czy przedstawiony stosunek prawny stanowi umowę o pracę. Uzyskana interpretacja będzie zabezpieczać podmiot zatrudniający przed obciążeniem go sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji. Decyzje będą wiążące dla PIP.

W związku z powyższymi zmianami obecnie jest czas na weryfikację zasad współpracy obowiązujących w Państwa firmie zarówno pod względem treści zawartych umów B2B lub umów o pracę jak i faktycznych zasad współpracy. Przeprowadzenie audytu pozwoli zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości i zastosować środki naprawcze.