1. Pracownicy zyskają większą ochronę. Nowe regulacje o przeciwdziałaniu mobbingowi i dyskryminacji coraz bliżej

19 czerwca Sejm uchwalił projekt ustawy o przeciwdziałaniu mobbingowi i dyskryminacji. Teraz trafi on do Senatu. Przypominamy, że nowe przepisy mają wzmocnić ochronę pracowników przed mobbingiem i dyskryminacją. Wprowadzają bardziej przejrzystą definicję mobbingu, obejmującą także działania w formie elektronicznej, oraz rozróżnienie między incydentami a uporczywym nękaniem. Zmiany przewidują także wyższe zadośćuczynienie dla ofiar oraz możliwość dochodzenia kosztów od sprawcy. Dodano również przepis, który wprost przewiduje możliwość dochodzenia przez pracodawcę roszczeń regresowych od sprawcy mobbingu. Pracodawcy będą zobowiązani do podejmowania działań prewencyjnych, w tym do wdrażania procedur antymobbingowych.

2. Nowe uprawnienia PIP już od lipca

Z dniem 8 lipca Państwowa Inspekcja Pracy zyska dodatkowe uprawnienia w obszarze przeprowadzanych kontroli. Jedną z najważniejszych zmian, jest to, że okręgowy inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję administracyjną stwierdzającą istnienie stosunku pracy, jeśli zawarta umowa cywilnoprawna w praktyce spełnia jego cechy. Dotychczas takie spory były rozstrzygane głównie przez sądy. Zmiana oznacza większe ryzyko zakwestionowania umów zlecenia, umów o świadczenie usług oraz współpracy B2B, co wymaga od pracodawców weryfikacji modeli zatrudnienia. Nowe przepisy wprowadzają także możliwość występowania o interpretacje do PIP, prowadzenia kontroli zdalnych oraz szerszą wymianę danych między PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową.

3. Projekt ustawy o poprawie równowagi płci w spółkach publicznych

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący poprawy równowagi płci w organach spółek publicznych oraz wdrożenia unijnych przepisów o równości. Celem zmian jest zwiększenie udziału danej płci w organach decyzyjnych największych spółek giełdowych poprzez wprowadzenie przejrzystych zasad wyboru członków zarządów i rad nadzorczych. Duże spółki giełdowe będą zobowiązane do zapewnienia co najmniej 33% udziału niedostatecznie reprezentowanej płci w tych organach, stosowania neutralnych procedur rekrutacji, przygotowania polityki równowagi płci oraz corocznego raportowania struktury organów spółek. Obowiązki obejmą wyłącznie spółki publiczne zatrudniające co najmniej 250 pracowników i spełniające określone kryteria finansowe.

4. Zmiany w wypłatach L4 dla kobiet w ciąży

Poselski projekt nowelizacji Kodeksu pracy oraz ustawy zasiłkowej zakłada zmianę zasad finansowania zwolnień lekarskich kobiet w ciąży. Wysokość świadczenia pozostanie bez zmian i  nadal będzie wynosić 100 proc. wynagrodzenia. Zmieni się jednak źródło finansowania. Obecnie przez pierwsze 33 dni choroby (14 dni dla pracowników po 50. roku życia) koszty ponosi pracodawca, a następnie świadczenie finansowane jest przez ZUS. Zgodnie z projektem w przypadku kobiet w ciąży ZUS przejmowałby finansowanie świadczenia już od pierwszego dnia zwolnienia lekarskiego. Projekt znajduje się aktualnie na etapie prac parlamentarnych.

5. Będą zmiany w przyznawaniu zasiłków

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt rozporządzenia, który ma uprościć procedury związane z przyznawaniem zasiłków chorobowych i macierzyńskich oraz ograniczyć liczbę formalności. Jedną z najważniejszych zmian jest rezygnacja z obowiązkowej transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa i zgonu przy ubieganiu się o świadczenia. Ponadto osoby ubiegające się o zasiłek macierzyński nie będą musiały przedstawiać odpisu aktu urodzenia dziecka, gdyż ZUS ma samodzielnie pozyskiwać te dane z rejestru stanu cywilnego. Projekt przewiduje również zniesienie obowiązku składania formularza Z-3b przez przedsiębiorców, osoby współpracujące i duchownych ubiegających się o zasiłek chorobowy. Według resortu zmiany mają przyspieszyć obsługę wniosków i ułatwić dostęp do świadczeń. Nowe przepisy mają planowo wejść w życie już 1 lipca 2026 r.

6. Propozycja zmiany minimalnego wynagrodzenia

Rząd przyjął projekt określający wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę i minimalnej stawki godzinowej na 2027 r. Zgodnie z przedstawionymi założeniami, od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna miałaby wynieść 4950 zł brutto, co oznacza wzrost o 144 zł w porównaniu z rokiem 2026. Jednocześnie minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych zostałaby podniesiona do 32,30 zł, tj. o 0,90 zł więcej niż rok wcześniej. Przyjęta propozycja zostanie przekazana do Rady Dialogu Społecznego w celu dalszych konsultacji.

Przygotowały: r.pr. Dorota Dąbrowska-Kobus, apl. radc. Karolina Śledź