1. Projekt ustawy o jawności wynagrodzeń

Z końcem kwietnia opublikowano drugi projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości, wdrażającej dyrektywę UE 2023/970 dotyczącą przejrzystości płac i egzekwowania zasady równości wynagrodzeń. Projekt przewiduje m.in. powołanie Komisji ds. Przeciwdziałania Dyskryminacji w Zatrudnieniu z szerokimi uprawnieniami kontrolnymi oraz zaostrzenie kar za brak przejrzystości wynagrodzeń (do 60 tys. zł). Zakłada on również wprowadzenie jednolitych zasad raportowania, rozszerzenie analizy sytuacji pracowników powracających z urlopów rodzicielskich oraz wzmocnienie roli związków zawodowych i nadzoru Państwowej Inspekcji Pracy. Przyjęto, że ustawa wejdzie w życie w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

2. Cyfryzacja PIT-ów

4 maja opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Projekt przewiduje zniesienie obowiązku przekazywania podatnikom informacji PIT-11, PIT-R, PIT-8C, IFT-1R i IFT-2R przez płatników – dokumenty te mają być dostępne za pośrednictwem usługi Twój e-PIT. Jednakże, możliwe będzie ich przekazanie na wniosek podatnika. Formularze trzeba będzie przesłać elektronicznie do urzędu skarbowego w terminie do 31 stycznia każdego roku. Wskazano, że przepisy te wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.

3. Nowe reguły stażu pracy obowiązują już wszystkich

Przypominamy, że od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym, a od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym do stażu pracy wliczane są również okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, m.in. okresy wykonywania umów cywilnoprawnych, prowadzenia działalności gospodarczej (B2B) oraz sprawowania opieki nad dzieckiem w czasie zawieszenia działalności gospodarczej. Zmiany te wydłużają staż pracy, co przekłada się m.in. na wcześniejsze nabycie prawa do 26 dni urlopu po osiągnięciu 10-letniego stażu pracy (zamiast 20 dni), a także wpływa na dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe oraz okresy wypowiedzenia. Nowe okresy wymagają odpowiedniego udokumentowania, np. zaświadczeniem z ZUS dostępnym na PUE.

4. Mniej formalności przy PPK

Rada Ministrów przyjęła projekt deregulacyjny upraszczający obsługę Pracowniczych Planów Kapitałowych. Wezwania dla pracodawców w sprawie PPK będą trafiać elektronicznie przez konto w ZUS, zamiast pocztą tradycyjną. Dokumenty mają być podpisywane elektronicznie, co ma przyspieszyć i usprawnić komunikację. Wezwanie będzie uznawane za doręczone w dniu jego odczytania na koncie w ZUS albo po upływie 14 dni od dnia udostępnienia go na tym koncie. Pracodawcy nadal będą mieli 30 dni na zawarcie umowy o zarządzanie PPK. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw.

5. Ustawa o stażach

Projekt nowej ustawy zakłada, że staże będą realizowane głównie na podstawie umowy o pracę, choć stażyści nie zostaną objęci wszystkimi przepisami Kodeksu pracy. Wynagrodzenie podczas stażu ma wynosić co najmniej 65% płacy minimalnej. Agencje pracy tymczasowej będą miały zakaz kierowania osób na staż, za którego naruszenie będą grozić kary finansowe. W porównaniu z wcześniejszą wersją projekt jest mniej szczegółowy – usunięto m.in. dokładne regulacje dotyczące czasu pracy, dni wolnych i obowiązków z zakresu BHP. Bez zmian pozostaje maksymalny okres stażu wynoszący 6 miesięcy oraz wyłączenie spod ustawy praktyk studenckich, staży organizowanych przez urzędy pracy i aplikacji zawodowych. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

6. Moduł Obsługi Spraw Cudzoziemców

Od 27 kwietnia 2026 r. działa system teleinformatyczny MOS, za pośrednictwem którego cudzoziemcy mogą składać wnioski o zezwolenie na pobyt czasowy, pobyt stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego UE wyłącznie w formie elektronicznej. Papierowe wnioski wysłane przed tą datą, lecz dostarczone do urzędu po 27 kwietnia 2026 r., nie będą rozpatrywane. Pozostałe wnioski, m.in. dotyczące przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, mobilności pracowników, łączenia rodzin oraz członków rodzin obywateli Polski, UE i Wielkiej Brytanii przebywających poza granicami kraju, nadal należy składać w formie papierowej, na dotychczasowych zasadach.

Przygotowały: r.pr. Dorota Dąbrowska-Kobus, apl. radc. Karolina Śledź